Schreibung:
Original
Text mit Wort-für-Wort-Übersetzung 〉〉

Klaus Groth


Büsum

Dorf-Idylle

En Fründ vun mi weer mal de Ferien æwer in en lütten Flecken an de Nordsee, Badeort kunn man nich seggn, awer baden kunn man dar. Büsum heet de Flecken un liggt in de Südwesteck vun Ditmarschen, wo de Elf in de See mündt, recht in de depe Marsch, to de Tid, as´t noch keen Isenbahn un Chausseen gev, kum to recken, binah ut de Welt, sogar vær de Ditmarschers, de der sän: bi Büsum weer de Welt mit Brȩd tonagelt. Keen Wunner, dat se (de Ditmarschers) dat lütt Nest as en Art Kreiwinkel ansehn, un vun de Büsumers all de Geschichten vertelln, de man vun de Kreiwinkler un Schöppenstȩder kennt.

Man keem as Fremder fröher am besten darhin, wenn man sik, wo de Isenbahn opheel, etwa in Glückstadt en Wagen nȩhm, man harr denn noch veer bet fiv Stunn dörch´t gröne Land to fahrn. Ja, grön rechter Hand un so wit dat Og reck, gröne Wischen, grönes Korn, gröne Garns, gröne Böm, wit umhȩr verstreit, rund um de Burhæv mit Strohdack, gröne Böm mit Maas bewussen, um de Garns gröne Staketen, allens snorgrad, platt as en Disch, mit snorgrade blanke Watergrabens afdeelt. Links de hoge gröne Elfdik, wo man meist dicht ünner fahr, blot bi een un anner Werthshus, wo de Kutscher sik un de Pȩr verpust, gung man mal hinop un keek mal hinæwer op den Elfstrom, de Een værkummt, as de See, kum süht en witsichtig Og ant anner Öwer en Glȩm vun Land, vun Hüs´ un Böm, as swimm´n se in Water oder Luft - dat deit de Spegelung, in Italien nennt man dat fata morgana.

So keem man na Büsum, un keem ok min Fründ darhin, möd vun all dat Grön to rechter Hand un de graugröne Elf to de linke. Minschen harr he kum bemöt, awer rode Köh un Ossen un brune Pȩr grasen oder keken nieschirig op, wenn se an de Dorn vun de unendlich langen Wischen værbifahrn.

In Büsum weer´t ebenso, wenig Minschen, nich mal int Weerthshus, wo he saubere Stuben un sauberes Ȩten drop, sauber is allens in de Marsch. An Ruh keen Mangel, denn nix stör em, un as he den annern Morgen opwak - dar leeg de gröne Marsch un dar de graugȩle Elf, dar wander dat Veh un dar wit af de Schȩp un en Ton weer nich to hörn, as wenn de Karkenklock slog oder en Koh brüll.

In den lütten Haben achtern Dik legen en paar Schuten. Opt Deck oder half in de Kabus´ stun Schipper un Schippsmat mit de Hann inne Tasch un snacken, denn dat weer Ebbtid, en Mil´ hinut blenker de witte Strand, achter de Getiden an flogen de witten Mewen un wannern de Krautfruns as lüttje Gestalten, bet se anfungen, sik to bucken un to fischen un allmählich mit de Vageln torüggkeem´ vær de Floth. Denn keem dat Water achterna, bedeck den Strand, keem in de Prieln, in den Haben, gegen den Dik, palsch un sprütt un deck allens in Grau.

Öwerweg seeg he en Karkthorn, de Weerth sä em, dat weer de ol Möldorper Kark, un de, an de anner Sit, æwert Gröne weg, de lange spitze weer de vun Heide, un so kunn man ok noch den lütten vun Wesselburen sehn, wo Hebbel herstammt.

Dat seeg min Fründ nu jeden Dag: de Ebb, de Floth, de Schuten as se keem´ un gungn, de Mewen un Krautfruns, dat Graue, dat Gröne - sunst nix.

So gung´t Dag an Dag. Gott - wa weer´t uttoholn! Min Fründ weer weglopen, harr he nich Fru un Kinner mit hatt vun sin Broder, de sik in de Ruh verhaln schulln. Also he muß sik schicken.
He fung an to teken: den lütten Haben, de lütt Kark, den Strand mit de Krautfruns - witaf wink de Möldorper Kark, de Utsicht op Heide, op Wesselburen he weer Maler, awer wat weer to malen? -
awer he teken un mal.

Un allmählich sprok he mit de Schippers un de Strandlöpers un de Krautfruns un de Buknechten un de Weerth un de annern Lüd, un he hör, wat de all belȩvt harrn. De harr ȩr Mann verlarn bi en Storm as he rut gan weer, Minschen to retten, de op Diksand oplopen weern. Nu ernähr se ȩr Kinner mit Krautfischen. De vertell vun de ol Strandlöper Wida, de mal dree rike Marschburn rett harr, as se ut weern op Seehundsjagd; de Nȩwel harr se æwerfulln, se wussen nich wohin: Do kamt de Fruns to em: Wida, du mußt hölpen! Ja! Wodennig? Also los! Tauen mit! Un he drippt se! Bindt ju fast! Achter mi! un los geit´t! Oft bet æwern Kopp! Awer he bringt se ant Land.

Wida ree noch en olen Schimmel. Min Fründ seeg em jeden Dag, wenn Ebb, rut riden. Lohn wull he nich - awer de Burn mussen em, wil´t nich anners gung, vær sin Pȩrd sorgen.

So lȩv he, min Fründ. un endlich keem he wedder to Hus, na Berlin in de grote Stadt to all dat Vergnögen!

Och, so hett he mi mehr as eenmal vertellt - oft æwerkeem mi een Sehnsucht na Büsum - ja - as en Heimweh! Weet Gott, wer mi´t andan hett!

Ik frili weet dat, denn ik bün en Marschkind, ik kenn dat Heimweh na de Marsch, dat uns all mit to æwerfallt, gründlich, awer ik kann dat vær Annere nich beschriben un dütlich maken, man mutt dat erfahrn, un wer værhȩr weglöppt, as de meisten do´t un ok min Fründ dan harr, wenn he kunn, ehr he vun de Krankheit anstȩken ward, de kriggt se nich: Wi nömt se: dat Lengn - langen un bangen seggt Goethe.

„Büsum (eine Dorfidylle)“ erschien zuerst 1893 in den Gesammelten Werken im Band 4. Die Entstehungszeit konnte ich nicht ermitteln.
Abdruck nach: Klaus Groth: Plattdeutsche Erzählungen. Hochdeutsche Gedichte. 3. Aufl 1898, S. 133-137.(Klaus Grothʼs Gesammelte Werke ; Bd. 4) online 〉〉